|
Cechą charakterystyczną analogowego obrazu jest to, że jest on
rejestrowany lub odtwarzany w sposób ciągły w funkcji czasu. Inaczej
mówiąc, obraz rejestrowany (np. na taśmie magnetycznej) lub odtwarzany
musi być przetwarzany nawet wtedy, gdy nie nastąpił w nim żaden
ruch.
Stosowane obecnie systemy analogowej telewizji wykorzystują metodę
precyzyjnej synchronizacji kamery i odbiornika, aby zapewnić wyświetlanie
25-ciu obrazów w ciągu sekundy, które należy wyświetlić na odbiorniku.
Nosi to nazwę synchronizacji wybierania tzn. jednoczesność wybierania
w kamerze i na monitorze. Wykorzystuje się tu naturalną właściwość
oka ludzkiego, ponieważ wyświetlanie 25 obrazów na sekundę odbierane
jest przez oko ludzkie jako ciągłość ruchu.
Do rejestracji obrazu wykorzystuje się tzw. metodę analizy obrazu.
Jest to przetworzenie obrazu na sygnał elektryczny; proces przetwarzania
zachodzi w kamerze telewizyjnej, którym zasadniczym elementem jest
przetwornik optyczno-elektryczny (lampa analizująca [ORTIKON ,
WIDIKON] lub przetwornik półprzewodnikowy CCD stosowany obecnie
w kamerach). Cały obraz jest podzielony na linie poziome i pionowe.
Według obowiązującego w Polsce standardu OIRT liczba linii poziomych
dla TV użytkowej wynosi od 405 do 819 (w Polsce obowiązuje standard
625 linii poziomych)
- poniżej 405 linii to standard obniżony (używany np. dla potrzeb
TV przemysłowej)
- powyżej 819 linii to standard podwyższony (dla potrzeb TV profesjonalnej
dla której liczba linii może być : 825, 1050...)
Elementy które powstają na przecięciu linii noszą nazwę pikseli.
Piksel jest to najmniejszy wycinek obrazu o stałej luminancji (tzn.
stałej w danej chwili jasności świecenia). Jasność każdego z pojedynczych
pikseli może się zmieniać od bieli do czerni. Obraz jest analizowany
wzdłuż każdej z linii poziomych linia po linii.
Dla każdego piksela w linii określony jest poziom sygnału luminancji
EY. Dla telewizji kolorowej sygnał luminancji jest wypadkową sygnałów
kolorowych (trzech sygnałów podstawowych barw : czerwony [R (red)
], niebieski [ B (blue)] i zielony[ G (green)].
W telewizji kolorowej aby uzyskać wszystkie barwy można to otrzymać
poprzez złożenie 3 kolorów podstawowych R,G,B dobranych w odpowiednich
proporcjach .
EY = 0,3ER + 0,59EG + 0,11EB
W praktyce do przesyłania informacji w kolorze wykorzystuje
się tylko 2 kolory podstawowe, z których otrzymujemy tzw. sygnały
chrominancji
przesyłane wraz z sygnałem luminancji EY. Sygnały te powstają jako
:
ER-Y = ER - EY EB-Y = EB - EY
Sygnał trzeciego koloru potrzebnego do odwzorowania barw uzyskujemy
w układach odbiornika TV jako :
EG-Y = EY - (ER-Y + EB-Y)
Każdą analizowaną linię kończy impuls synchronizacji poziomej,
który wyznacza moment zakończenia analizowania linii i przejście
do nowej analizowanej linii. Czas trwania linii poziomej wynosi
64 mikrosekund , na który składa się czas trwania treści obrazu
52 mikrosekundy i czas trwania impulsu synchronizacji 12 mikrosekund
.
Istnieją dwie metody analizowania (wybierania) linii obrazu :
- kolejno liniowe - obraz jest analizowany od linii 1 następnie
2,3,4,.... aż do 625 linii
- międzyliniowe - obraz jest podzielony na dwa półobrazy: obraz
nieparzysty, na który składają się analizowane linie 1,3,5,....
do 312,5 linii oraz obraz parzysty linie 2,4,6,.... aż do 625 linii.
Na ekranie pojawiają się na przemian półobraz nieparzysty i parzysty
z częstotliwością 25 Hz . Szybkie przemiatanie wyświetlania naprzemian
półobrazów daje efekt taki jakby obraz był wyświetlany jako całość,
a nie złożony z dwóch półobrazów.
Po zakończeniu analizowania wszystkich linii obrazu proces powtarza
się dla następnego obrazu.
Każdy obraz składający się z 625 linii (w wybieraniu międzyliniowym
półobraz (312,5 linii)) kończy sekwencja impulsów: 5 impulsów wyrównawczych,
6 impulsów synchronizacji pionowej obrazu, następne 5 impulsów
wyrównawczych i impulsy dodatkowe wykorzystywane do przesyłania
np. sygnału testowego lub teletekstu .
Jak już wyżej było wspomniane częstotliwość półobrazów wynosi
25 Hz, częstotliwość wyświetlania pełnych obrazów 50 Hz. Częstotliwość
z jaką wybieramy pojedynczą linię obrazu wynosi 15625 Hz . Sygnał
wizyjny zajmuje pasmo częstotliwości 6 MHz (zarówno telewizja czarno-biała
jak i telewizja kolorowa). Oprócz obrazu w TV przesyłany jest również
i dźwięk, który zajmuje pasmo od 6 do 6,85 MHz; podnośna dźwięku
ma wartość 6,5 MHz .
Sposób przesyłania sygnału analogowej TV został podzielony na
3 podstawowe systemy. W ramach danego systemu istnieją różne jego
odmiany. Różnice w ramach danego systemu dotyczą:
- częstotliwości odchylania pionowego
- odstęp nośnej wizji od nośnej fonii
- rodzaj modulacji obrazu
- rodzaj modulacji dźwięku
- proporcje ekranu (4:3 lub 16:9)
System SECAM
Sequentiel A Memorie - system opracowany we Francji w latach 1955-1960
. Wykorzystano w nim ideę polegającą na zastosowaniu specjalnej
linii opóźniającej jeden z sygnałów chrominancji o 64 mikrosekundy,
czyli o jeden okres odchylania poziomego .
Stosowany jest między innymi we Francji . Do 1993 r obowiązywał
w Polsce i krajach socjalistycznych . System posiada szereg wad
dlatego został zastąpiony nowocześniejszymi systemami .
System NTSC
National Television System Commite - system opracowany w USA na
podstawie badań prowadzonych przez firmy telewizyjne HAZELTINE,
RCA, CBS i zatwierdzony w grudniu 1953 r do eksploatacji . Stosowany
w USA, Kanadzie i Japonii . Niedogodność systemu to błędy w odtwarzaniu
kolorów na wskutek zmian przesunięcia fazowego między podnośną
i sygnałem synchronizacji .
System PAL
Phase Alternate Line- opracowany został w 1962 r w byłym RFN
w laboratoriach firmy TELEFUNKEN . W systemie tym również wykorzystuje
się linię opóźniającą 64 mikrosekund ; zamiana o 180 stopni polaryzację
jednego sygnału chrominancji z drugim z częstotliwością odchylania
poziomego . Stosowany obecnie powszechnie w krajach Europy Zachodniej
i od 1993 r także i w Polsce . System jest modyfikacją systemu
NTSC eliminuje szkodliwe przesunięcia fazowe pomiędzy sygnałem
synchronizacji i podnośnej
Sygnał wizyjny może być nadawany przez transmisję :
- bezpośrednią - kabel symetryczny lub koncentryczny , zasięg transmisji
200 do 300 metrów; ze wzmacniaczem korekcyjnym 3 do 5 kilometrów
, pasmo sygnału 3 do 7 MHz
- przewodową z częstotliwością nośną - kabel koncentryczny lub
symetryczny , pasmo sygnału kilkadziesiąt MHz , zasięg 10 do 30
km
- bezprzewodową - sygnał wizyjny jako zmodulowana fala elektromagnetyczna
rozchodząca się w przestrzeni . Rozróżnia się tu TV naziemną z
nadajników naziemnych częstotliwość nośna kilkadziesiąt MHz oraz
TV satelitarną, w której sygnał dociera do odbiorcy za pomocą przekaźników
satelitarnych ; częstotliwość nośna kilka GHz
|